BACA STANDARTLARI

BACA STANDARTLARI

TS EN 1443, Bacalar – Genel kurallar

KAPSAM;
Bu standart, yanma ürünlerinin ısıtma donatılarından dış atmosfere taşınmasında kullanılan (baca bağlantı boruları ve bağlantı parçaları dahil) baca sistemleri için genel kuralları, temel performans ölçütlerini ve sınır değerleri kapsar. Bu standardın, baca sistemleri ve baca inşasında kullanılan (elemanlar, takımlar ve terminaller) mamullerle ilgili standartlar için bir referans olması amaçlanmıştır. Bu standart ayrıca, uygunluğun değerlendirilmesi için asgari kuralları ve işaretlemeyi de kapsar.

Bu standart, yapısal olarak bağımsız baca sistemlerine uygulanmaz.

    Baca sistemleri,örneğin aşağıdaki iki yoldan birine uygun olarak monte edilebilecek çeşitli bileşenlerden oluşur.

  • Hazır baca sistemleri olarak, bir başka deyişle baca sisteminin tümünün imalatından sorumlu olan bir imalatçının kendisinden veya verdiği talimata göre başka bir kaynaktan temin edilen parçaların bir araya getirilmesiyle tesis edilen baca sistemleri
  • Ismarlama baca sistemleri, bir başka deyişle, bir veya daha fazla sayıda kaynaktan temin edilen baca sistemi elemanlarının bir araya getirilmesi yoluyla uygulama standartlarına veya inşaat düzenlemelerine göre tesis veya inşa edilmesiyle ortaya çıkan bacalar.

TS EN 1856–1, Bacalar - Metal bacalar için kurallar – Bölüm 1: Hazır baca bileşenleri

KAPSAM;
Bu standart, yanma ürünlerinin ısıtma tertibatlarında dış atmosfere taşınmasında kullanılan rijit metal astarlı üst sınırı 1200 mm dahil olan, tek ve çok duvarlı baca bileşenlerinin (destekler dahil baca bölümleri, baca bağlantı parçaları ve terminaller) performans kurallarını kapsar.

Ayrıca, işaretleme imalatçı talimatları, bileşenlerle ilgili bilgileri ve uygunluk değerlendirmesini de kapsar.

Bu standardın kapsamına girmeyen metal astarlar ve metal baca bağlantı boruları TS EN 1856-2'nin kapsamındadır.

Bu standart, kendi kendini taşıyan (konstrüksiyonlu ve tek başına duran) bacalara uygulanmaz.

TS EN 1856–2, Bacalar - Metal bacalar için kurallar – Bölüm 2: Metal astarlar ve baca bağlantı boruları

KAPSAM;
Bu standart, yanma ürünlerinin ocaklardan dış atmosfere taşınmasında kullanılan rijit veya esnek metal astarların, rijit baca bağlantı borularının ve rijit bağlantı parçalarının (destekler dahil) performans kurallarını kapsar.

Camsı emaye kaplı baca bağlantı boruları da bu standardın kapsamına girer. Rijit astarlar, mevcut bacaların elden geçirilmesi veya yenilenmesi için duman kanalı astarı olarak ve sipariş bacaların baca astarları olarak kullanılabilir.

Bu standartta tarif edilen esnek metal astarlar özellikle mevcut bacaların elden geçirilmesi veya yenilenmesi içindir.

Bu standart, ayrıca işaretleme kurallarını, imalatçı talimatlarını, mamul bilgilerini ve uygunluk değerlendirmesini de kapsar.

Esnek baca bağlantı boruları ve uzatılabilecek veya sıkıştırılabilecek tarzda tasarımlanmış esnek mamuller bu standardın kapsamına girmez.

Tek duvarlı ve çok duvarlı hazır bacalar TS EN 1856-1'in kapsamındadır.

TS 11382 Bacalar-Çelik (Endüstriyel)

KAPSAM;
Bu standart, katı, sıvı ve gaz yakıtları yakan yakma tesislerine ait, yüksekliği en az 2 m olan, tek cidarlı, çok cidarlı, serbest, gerdirilmiş ve desteklenmiş çelik bacaları kapsar.

Bina ile arasındaki destek mesafesi 4 m den küçük ve bina üstünden çıkma yüksekliği 2 m den küçük olan binaya desteklenmiş çelik bacaları kapsamaz.

TS EN 13084-1 Bacalar – Serbest duran – Bölüm 1: Genel kurallar

KAPSAM;
Bu standart, astarı da dahil her tip serbest duran bacanın tasarım ve yapımı için genel kuralları ve temel performans kriterlerini kapsar.

Çelik halatlarla tutturulan, yandan desteklenen veya bir başka yapıya dayanan bacalar da serbest duran baca kabul edilebilir.

    Binalara bağlanmış bacalar aşağıdaki kriterlerden birini karşılaması durumunda, bu standarda göre yapısal bakımdan serbest duran baca olarak tasarımlanmalıdır.

  • Yan destekler(duvar sabitleme kelepçesi) arasındaki mesafe 4m'den fazlaysa,
  • Yapının en üst bağlantısından itibaren (son destek noktasından sonraki bölüm) serbest duran kısmın yüksekliği 3m'den fazlaysa,
  • Dikdörtgen en kesitli bacalar için binanın en üst bağlantısından itibaren serbest duran kısmın yüksekliği en küçük dış boyutun beş katından fazlaysa,
  • Binayla bacanın dış yüzeyi arasındaki yatay mesafe 1m'den fazlaysa.

Serbest duran direklere bağlı olan bacalar, serbest duran bacalar olarak kabul edilir.

Not: TS EN 13084 serisinin diğer bölümlerinde, TS EN 1443 standardına (ve ilgili mamul standartlarına) uygun baca mamullerinin serbest duran bacalarda kullanılabildiği yerlerde, bunlar ile ilgili kurallar verilmiştir.

SAHA FALİYETLERİ

Saha faaliyetlerine sadece, yapısal olsun veya olmasın bütün temel baca bileşenlerinin tarif edildiği gerekli yazılı ve resimli proje dokümanlarının tamamlanmasından sonra başlanmalıdır. Saha faaliyetleri sadece, bu tür faaliyetleri başarıyla tamamlayabileceğini kanıtlamış uzman idarecilere,personele ve tecrübeli işçilere sahip firmalar tarafından yürütülmelidir.

TS EN 13084-7 Bacalar-Serbest duran-Bölüm 7: Tek duvarlı çelik bacalar ve çelik astarlarda kullanılan silindirik çelik mamullerin teknik özellikleri

KAPSAM;
Bu standart,ısıtma cihazlarından dış atmosfere baca gazını taşımada kullanılan binadan bağımsız bacalar için tek duvarlı çelik bacalar ve çelik astarlarda kullanılan silindirik çelik mamullerin performans özelliklerini kapsar.

Bu standart, ayrıca, tek duvarlı çelik baca ve astarların tamamlayıcı parçası olan yalıtım ve giydirme kaplamanın özelliklerini kapsar ve çelik bacaların/astarların bu standarda uygunluğunu değerlendirmeyi sağlar.

TS EN 13084-6 Bacalar-Serbest duran-Bölüm 6: Çelik astarlar- Tasarım ve Uygulama

KAPSAM;
Bu standart, endüstride binadan bağımsız bacalar için çelikten mamul astar sistemleri tasarımının özel şartlarını ve performans kriterlerini ele alır. TS EN 13084-1'de belirtildiği gibi silindirik çelik astarların özelliklerini tanımlar.

    Bu standart, yük taşıyan bir yapı içerisine yerleştirilmiş üç temel tipteki astarın tasarımın kapsar:

  1. Tabandan desteklenen astar.
  2. Parçalı astar,
  3. Askılı astar.

Ayrıca bu standart, yüzeyi baca gazlarıyla temas eden tek duvarlı bacalara da uygulanır.

TS EN 13084-8 Bacalar-Serbest duran-Bölüm 8: Taşıyıcı Bir Yapıya Asılı Baca Sistemi- Tasarım ve Uygulama

KAPSAM;
Bu standart, TS EN 13084-7'ye uygun dikişli borular veya TS EN 1856-1, çizelge D.1'e uygun (Fabrika İmalat Kontrolü Prosedürü) prefabrike metal boru elemanları kullanarak oluşturulan taşıyıcı bir yapıya asılı baca sisteminin tasarım kriterini ve inşa metodunu kapsar.

    Not:

  • Taşıyıcı yapı tasarımı, malzemeleri ve yapımı TS EN 13084' e uygun olmalıdır.
  • TS EN 1856-1'e göre tasarımlanmış prefabrike metal baca elemanları ile inşa edilmiş bacanın azami yüksekliği, yer seviyesinden en fazla 30m olmalıdır.

BACALAR İÇİN HESAP STANDARTLARI

TS 11389 EN 13384-1 BACALAR-Isı ve akışkan dinamiği hesaplama metotları – Bölüm 1: Tek ısıtma tertibatına bağlı bacalar

KAPSAM;
Bu standart, tek ısıtma tertibatına bağlı bacaların ısı ve akışkan dinamiği özelliklerini hesaplama metotlarını kapsar.

Bu standartta yer alan metotlar, ıslak ve kuru çalışma şartlarında negatif ve pozitif basınçlı bacalara uygulanır.

Bu metotlar, hesaplama için gerekli baca gazı özellikleri bilinen yakıtların kullanıldığı ısıtma tertibatları için geçerlidir. Bu standartta yer alan metotlar bir ısıtma tertibatına bir girişin bağlandığı bacalara uygulanır.

TS EN 13384-2'de yer alan metotlar, çok sayıda ısıtma tertibatına çok sayıda girişin ve tek girişin bağlandığı bacalara uygulanır.

TS EN 13384-3 birden fazla sayıda ısıtma tertibatı bağlanmış bacalar için diyagramlar ve çizelgeler geliştirme metotlarını kapsar.

TS 11388 EN 13384-2 BACALAR-Isı ve akışkan dinamiği hesaplama metotları–Bölüm 2: Birden çok ısıtma tertibatına bağlı bacalar

KAPSAM;
Bu standart, birden çok ısıtma tertibatına bağlı bacaların ısı ve akışkan dinamiği ile ilgili hesaplama metotlarını kapsar.

    Bu standart aşağıdaki iki durumu da kapsar:

  1. 1.Baca, bir veya birçok ısıtma tertibatından gelen baca bağlantı borularına çok girişli bir düzenlemeyle bağlanmıştır.
  2. 1.Baca, kademeli bir dizi halindeki birden çok ısıtma tertibatından gelen bir tek baca bağlantı borusuna bağlanmıştır. (kaskat baca sistemleri)

Kademeli çoklu giriş durumu durum1'in kapsamına girer. Bu standart, negatif basınç şartlarında çalışan (baca bağlantı borularında pozitif basınç olabilir) bacalarla ilgilidir ve sıvı, gaz ve katı yakıtların kullanıldığı ısıtma tertibatları için geçerlidir.

    Bu standart aşağıdaki bacalara uygulanmaz:

  • Değişik bölümlerde değişik ısıl dirence ve değişik enkesite sahip bacalar. Bu standart, enerji kazanımı hesaplamaya uygulanmaz.
  • Açık ocaklı, örneğin şömineler veya giriş odaya açık olarak kullanılması düşünülen bacalar.
  • Çok sayıda vantilatörün bulunduğu veya cebri çekişli brülör veya doğal çekişli yakma tertibatına bağlı bacalar. Vantilatör ile baca arasında çekiş yön değiştiricisi bulunan ısıtma tertibatları doğal çekişli ısıtma tertibatı kabul edilir.
  • Beşten fazla kattan, çoklu giriş olan bacalar.(Bu, dengeli akışlı bacalara uygulanmaz.)
  • Aynı hava beslemesi basınç bölgesinde (binanın aynı tarafından) bulunmayan havalandırma açıklıkları veya hava kanalları yoluyla açık hava ile beslenen ısıtma tertibatına bağlı bacalar.

TS EN 13384-3 Bacalar - Isıl ve akışkan dinamik hesap metodu - Bölüm 3: Bir ısıtma cihazına hizmet veren bacalar için diyagramlar ve çizelgelerin oluşturulma metodu

TS EN 13084 -1 Bacalar – Serbest duran – Bölüm 1: Genel kurallar

Baca kesit hesapları TS EN 13084-1 standartına uygun yapılmalıdır.